طب سنتی چیست؟

 

در طب تطبيقي و تلفيق عقايد قدما با پزشكي جديد، اخلاط اربعه با نام ‏PH خونيا اسيديتيك ‏و بازيك؛ و گرمي و سردي با واژه هاي پركالري و كم كالري خوانده ميشوند. ولي هيچكدام از ‏اين تعبيرات بازگو كننده جامعي به شمار نمي روند و غذاهايگرم و سرد در اعتقاد عامه ي مردم ‏ايران به عنوان غذاهاي پركالري و كم كالري نميباشد، زيرا خوراكي هايي مانند گردو ، نارگيل ، كاكائو ، ‏ خرما ، كنجد ، گوشت شتر ، گوشت كبوتر جزء غذاهاي گرم و خوراكي هائي مانند هلو ، ‏هنداونه ، خيار ، توتفرنگي ، جو ، برنج ، گوشت گاو ، ماهي ومرغ به نام غذاهاي سرد ‏شناخته مي شوند. برخي غذاها نيز مثل شير ولرم است گوسفند ، نان گندم ، گوشت بره و … ‏غذاهاي معتدل و به عبارتي نه گرم و نه سردشناخته مي شوند و اين گروه از غذاها اثر ‏متابوليسمي و حالت خاص در افراد گرم مزاجو سرد مزاج ايجاد نكرده و به هر دو گروه ‏سازگار است.‏

خوراكي هايي مانند گردو، نارگيل ، كاكائو ، ‏خرما ، كنجد ، گوشت شتر ، گوشت كبوتر جزء غذاهاي گرم و خوراكي هائي مانند هلو ، ‏هنداونه ،خيار ، توت فرنگي ، جو ، برنج ، گوشت گاو ، ماهي و مرغ به نام غذاهاي سرد ‏شناختهمي شوند.

در طب سنتي، خوراكي هاي سرد ارزش غذايي منفي در شخص ايجاد كرده و خوردن آنها سبب‏رخوت ، سستي ، ضعف عمومي ، رنگ پريدگي ، بي حالي ، كم حوصلگي، كاهش نيروي ‏جنسي ،پرخوابي و … مي شود. برعكس خوردن غذاهاي گرم باعث بالا رفتن فشارخون ،‏برافروختگي چهره ، كمخوابي ، جوشصورت واحتمالاً كهير و جوش هاي چركي خواهد شد.‏
در طب سنتي ايران هر فرد حالت و طبيعت مزاج يا ارگانيسم بدن خود را نسبت بهغذاهاي سرد ‏يا گرم تشخيص مي دهد و در مصرف آنها رعايت اعتدال را مي نمايد تا دچارعوارض گوارشي ‏و … نگردد.‏
عدم هماهنگي بين مزاج و غذا طبق اعتقاد طب سنتي ايران موجب اختلال در اندامهاي ‏داخلي مثل قلب و ريه شده و شخص احساس بيماري مي نمايد. امروزه با پيشرفت پزشكيو ‏كشف علت بيماري ها، اين عقايد سنتي كنار گذاشته شده و كمتر مورد استفاده قرار ميگيرند.

در اين مطلب به روش هاي مختلف درمان با طب سنتي مانند گياه درماني ، ماساژ درماني و … مي پردازيم.

1- گياه درماني (Phytotherapy)

درمان بيماري هاي مختلف جسمي و روحي به وسيله گياهان را “گياه درماني” مي گويند.

يكي از روش هاي قديمي جهان، طب گياهي است. خداوند حكيم درمان همه بيماري ها و دردها را در طبيعت قرار داده است. «طبيعت خادم طبيعت است».

 

2- ماساژ درماني (Masغير مجاز مي باشدe therapy)

درمان بيماري هاي عضلاني، اسكلتي، گوارشي، سردردها، رفع استرس و افسردگي، بهبودي جريان خون و افزايش اكسيژن رساني به بافت ها و بهبودي ده ها بيماري ديگر از خواص ماساژ درماني است.

بعضي ماساژهاي درماني عبارتند از:

ايروودا، يوميهو، تاي ماساژ، ماساژهاي آرام بخش و ماساژهاي زيبايي.

 

3-شياتسو (Shiatsu)

فشردن نقاط حياتي بدن براي سلامتي، توسط انگشتان دست را “شياتسو” مي گويند.

يك تكنيك سالم و مؤثر كه بيشتر پيشگيري كننده است و به عنوان شكلي از فيزيوتراپي براي بيماري هاي خاص مورداستفاده قرار مي گيرد.

بيماران انرژي و نيروي ذخيره شده خود را ازاين طريق بدست مي آورند و افرادي را كه از استرس، تنش، افسردگي و يا بي خوابي رنج مي برند، مي توان با اين روش درمان كرد.

 

4- حجامت (Cupping)

در زبان فارسي حجامت به معني مداوا تعريف شده و يك روش خون گيري است كه براي پيشگيري از بيماري ها و درمان بعضي بيماري ها انجام مي گيرد.

حجامت خشك بدون تيغ و خونگيري است و حجامت تر همراه خونگيري است.

مردم بر اساس توصيه رسول اكرم (ص)كه مي فرمايند: «بهترين عيد، دوره حجامت است»، عيد خون مي گرفتند.

حجامت در پيشگيري و درمان بيماري هايي چون آسم، اعتياد به مواد مخدر، نارسايي هضم غذا، سردردهاي ميگرني و اعصاب، چربي خون، غلظت خون و بيماري هاي پوستي كاربرد دارد.

 

5- بادكش درماني (Dry cupping)

بادكش درماني، ايجاد مكش در نقاط مختلف بدن به منظور انبساط عروقي بدن و انحراف مواد از نقطه خاص است كه حجامت خشك نيز مي نامند.

انجام بادكش و چرخاندن ليوان روي بدن افراد فلج شده ناشي از سكته مغزي و قلبي، باعث بهبودي مي شود.

در بعضي بيماران انجام بادكش با تركيبي از روغن هاي مخصوص بايد صورت گيرد.

 

6- زالو درماني (Leech therapy)

زالو درماني يكي از روش هاي خون گيري طبي محسوب مي شود كه به لحاظ نحوه خون گيري و ماده هيرودين كه توسط زالو به بدن وارد مي كند، در طب سنتي از جايگاه ويژه اي برخوردار است. هر زالويي اثر درماني ندارد. در بزاق زالو ماده ضد انعقادي وجود دارد كه موجب رقيق شدن خون، بازشدن عروق تنگ و در نتيجه موجب افزايش خون رساني و اكسيژن رساني موضع يا عضو مي گردد.

اكنون زالو درماني در بيماري هايي چون تنگي عروق قلب، پيوند پوست، پيوند اعضاء، واريس، ضايعات پوستي، بيماري هاي مفاصل، آرتروز، هموروئيد، زيبايي پوست و تقويت سيستم ايمني كاربرد دارد.

 

7- فصد (رگ زدن) (Fasd)

يكي از روش هاي خون گيري در طب سنتي است. اين عمل باعث دفع بسياري از سموم بدن به خصوص در مواقع غلبه سودا شده و مواد زائدي كه در خون رسوب و افزايش پيدا مي كند را نيز دفع مي كند.

فصد در واقع همان رگ زدن است، ولي بايستي توسط افراد ماهر و متخصص صورت گيرد.

كاربردهاي مهم فصد عبارتند از:

كمردرد سياتيكي، هموروئيد، پاكسازي طبايع غالب، بيماري هاي گوارشي و… .

 

8- آب درماني يا آبزن ها (Hydrotherapy)

يكي از روش هاي طب سنتي است كه همراه با اسانس هاي گياهي يا بدون آنها، كاربرد زيادي براي بهبود رعيشه، ضايعات پوستي، دردهاي مفاصل، سياتيك، نشاط و تقويت بدن، تقويت عضلات و اصلاح منافذ بدن، گرم كردن و افزايش رطوبت بدن دارد.